Nukissiorfiit tassaavoq 400-nik sulisoqarluni Kalaallit Nunaanni pilersuiffittut suliffeqarfinni anginerpaaq. Kalaallit Nunaanni illoqarfiit 17-it aamma nunaqarfiit 54-it amerlanerpaartaannut innaallagissamik, imermik kiassarnermillu tunisassiorlutalu pilersuisuuvugut. Suliassarli tamanna kisimiilluta kivissinnaanngilarput. Taamaattumik nunamut tamarmut pilersuinerup isumannaatsup tungitsinnit pilersuutigisinnaanissaa qularnaarniarlugu illit nukissat pisariaqartipparput.
Illit ilisimasatit piginnaanitillu tassaapput ilinnut aamma sanilerisannut pilersuinermik isumannaallunilu allanngujaatsumik pilersuisinnaanitsinnut aalajangiisut. Ullut tamaasa pilersuinerput isumannaannerulersinniarlugu, allanngujaatsuunerulersinniarlugu aamma piujuartitsisunngortillugu ullut tamaasa sulissuteqartuuvugut. Iluatsitsissagutta aamma uagut nammineq inerikkiartortariaqarpugut.
Nukissiorfiit suliffigigaangakkit ilinnik aningaasaliiffeqarnerput naatsorsuutigisinnaavat. Illit piginnaasatit aningaasaliiffigaagut. Illit atorfimmi qaffakkiartornerit aningaasaliiffigaarput. Ilinniagaqarfittut sullissisarfinnik ilinniartitsisunillu amerlasuunik suleqateqarpugut, aammalu ilinnut suleqatinnullu inerikkiartortitaaffittut ingerlatamik naleqqussakkamik pingaarnersiuivugut. Tassaasinnaapput sulianut tunngasutut ingerlattagilittut sulisutsinnut naleqqussakkatut teknikkip tungaatigut pikkorissartitsinerit, pisortat inerikkiartortinneri, imaluunniit inuttut inerikkiartornermi suliffiup iluani pikkorissartitsinerit.
Piareersimassaagut, aammalu unitsissanagu siunissami pilersuinissaq pilersaarusiussavarput. Qanoq ililluta uagut siunissamut, aamma mingutsitsinngitsumut allanngoriartortitsinermut immitsinnik naleqqussarnissatsinnut paatsuugassaanngitsunik periussiaqarnerput tamatuma nassataraa. Periusissiat taakku illit suliaqarfigisinnaavatit. Allanillu aamma suliaqarusunnerorusukkuit aamma taamatut iliorsinnaavutit. Tassaavugummi aamma pingaarutilittut ingerlatsiffittut aaqqissuussiffik, ullumikkut aqagulu Kalaallit Nunaannut tamarmut pilersuinermik isumannaallunilu allanngujaatsumik pilersuisussaq.
Tassalu uagutsinni unissanak inerikkiartornermik ingerlassaqarsinnaavutit. Inerikkiartornerillu malillugu aamma atorfimmi qaffakkiartorfigisanni nutaanik alloriarsinnaavutit. Ukiumoortumik aaqqissuussaaffigisanik sulisunik inerikkiartortitsinerit pillugit oqaloqatiginnittarpugut (MUS-inik). Tamaani assersuutigalugu immikkut paasisimasalittut ingerlataqartunngorniaraanni, imaluunniit pisortanngorniaraanni piginnaasat sorliit pingaaruteqartuunersut takusinnaavatit. Pisortat, aamma HR peqatigalugit illit atorfinni qaffakkiartornissat pilersaarusiussavat. Nukissiorfiit iluani periarfissatit amerlaqaat. Aammalu Kalaallit Nunaat tamaat suliffigisinnaavat.
Nukissiorfiit iluani aallartikkuit illit suleqativillu atugarissaarnersi pingaaruteqartuusoq misigipallattussaavat. Immitsinnut tunniussaqarlutalu immitsinnik ikiuigaangatta suliffeqarfiup pitsaanerpaap pinngortarnera isumaqarfigaarput. Sulinitsinni assut tatiginninnitsinnik, aamma nammineq aalajangiisinnaasarnitsinnik tamanna isumaqarpoq. Taamaaliornitsigut sulinitsinni iluatsitsilluarnerpaasarpugut.
Qanilaassutsimik, ikiuiumatunermik, aamma sulianut tunngasutut ingerlattagarisani tulluusimaarnermik ilisarnaatilimmik kultureqassuseqarnerput naatsorsuutigisinnaavat. Pilersuinermik isumannaatsumik allanngujaatsumillu pilersuisinnaaniarluta immitsinnik pisariaqartitsivugut. Taamaattumik naleqartuutitta sisamat aamma akornanniippoq suleqatigiinneq.
Pisortat ajornaasaartut, qanilaartut alapernaatsullu suleqatigaatit. Pisortarisannut aqqutit ungasissutut iluseqaratillu najoqqutassialigaanngillat. Qaammatikkaartumik atugarissaarneq aamma suliassat pillugit oqaloqatiginniffigisartakkassinnik pisortallu 1:1-imik oqaloqateqartarputit. Tamanna uagutsinnut pingaartuuvoq, taamaalillutami illit atugarissaarnerit, inerikkiartornerit, aamma suliassatigut artukkersimanerit uniffeqanngitsumik sianigisinnaassavarput.
Nukissiorfiit iluani atorfeqaruit isumaqatigiissutikkut atorfinitsitaavutit. Tamannaliuna qanoq isumaqartoq?
Naatsumik oqaaseqaannarluni atugassarisanik aaqqissuussimasanik toqqissisimanartunillu atorfeqartitaanissannik tamanna isumaqarpoq. Aalajangersimasutut aningaasarsiavit saniatigut soraarninngornermut aaqqiissutinnut aamma akiliisoqartarpoq, sap. akunnerini tallimani sulinngiffeqarnissannut pisinnaatitaaffeqarpugit, aammalu aningaasarsiaqarfigisatut sulinngiffeqarnissannut aningaasanik ileqqaarisarputit. Aamma napparsimanerani meeqqannik paarsinissannut periarfissaqarputit. Atorfinitsitaanerpit ilusaata qanoq ittuunera apeqqutaalluni aamma napparsimanerpit nalaani aningaasarsisarputit.
Allatut oqaatigalugu: Uagutsinni atorfinitsinneqarneq toqqissisimanartoq pissarsiarissavat.
Tamakku saniatigut ilinnut aamma sulisut sinnerinut tamarmiusunut suli annertunerusumik tunniussaqarnissarput Nukissiorfiit iluaniittugut toqqarsimavarput. Assersuutigalugu ilassutaasumik suligaangavit piffissamut flekstidimut ileqqaagaqarsinnaavutit. Flekstid tassaavoq ilassutaasumik sulinngiffeqarnissannut atorsinnaasat. Tamaat ataatsikkut tigusassanik akissarsiaqartitaanissamut periarfissaqarpoq – tassaavorlu ilinnut immikkut ittumik iliuuseqarluni ikiorsiisumut akissarsiarititaq. Sulinerup nalaani timigissartarneq pigaarput. Aamma allarpassuit allat.
Illoqarfimmut imaluunniit nunamut allarluinnarmut nuunneq tassaasinnaavoq alloriarfik angisooq. Eqqissisimaannarilli, tassami Kalaallit Nunaannut nuukkuit tassaalissaatit akunnerminnik paarsinnittutut sumiiffimmi inuiaqatigiit ilaat. Kalaallit Nunaanni ulloq manna inuuffigaarput, ulluinnaallu naleqartuutippagut. Ulluinnaat amerlasuunik suliassaqarfiunerannik tamanna nassataqarpoq – ingammillu aasaanerata nalaani. Asimut pisuttuarnermi, aalisariarnermi, imaluunniit kangerlummi angalaarnerni suleqatinnik ilaqarsinnaavutit. Aamma arsaattartut klubbiannut, imaluunniit nuersaasartut klubbiannut ornigussinnaavutit.
Sumiiffimmi inuiaqatigiit, suleqativit aamma ikinngutaaffiulerfigisaat iserfigissavatit. Suleqatinni inuuissiortoqartillugu, katittoqartillugu, apersortittoqartillugu, assingusunilluunniit pisoqartillugu kaffisoriartoqqusaajumaarputit.
Kalaallit Nunaat assissaqanngilaq, angissutsimigut aamma pinngortitamigut alianaatsorsuakkut. Nukissiorfiit iluani atorfeqartutut sulianut tunngasutut ataatsimoorfimmi siamasissumi, Kalaallit Nunaanni tamarmi siammaqqasumi ilaalissaatit.
Pilersuisarneq sumiiffikkaani suliaqarfigaarput, aammalu Kalaallit Nunaannik pituttueqataavugut. Nukissiorfiit ilaatut inuiaqatigiinni suliassami pingaarutilimmi ilaalissaatit, tamaanilu siunissamik piujuartitsisuusumik pilersitsinissamut peqataaqataassaatit.
Sulisutta piginnaasaat assigiinngitsut pingaartippagut, aammalu kikkut tamarmik suliassaminnik isumaginnissinnaanissaannut atugassarisat pitsaanerpaat pilersinnissaat alaatsinaaffigalugu.
